Ақмолада тұтынушының құқығы қалай қорғалуда ?
2025 жылдың алғашқы алты айында Ақмола облысында тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласында айтарлықтай өзгерістер мен белсенділіктің артқаны байқалды. Осы мәселеге қатысты Ақмола облысында атқарылған жұмыстар туралы өткен брифингте Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті облыстық департаменті басшысының орынбасары Самат Сайдалин баяндады, деп хабарлайды Өңірлік коммуникациялар қызметінен.
Самат Сайдалиннің айтуынша, жыл сайын тұтынушылар тарапынан шағым саны артып келеді. Бірақ бұл жағымсыз үрдіс емес, керісінше оң құбылыс.
«Биылғы жартыжылдықта департаментке 404 өтініш түсті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 7%-ға көп. Азаматтар өз құқығын біле бастады, құқықтық мәдениет қалыптасып келеді. Біз үшін бұл өте маңызды көрсеткіш», – деді ол.
Шағымдардың көбі бөлшек сауда мен онлайн сатып алуға байланысты. Әсіресе интернет-дүкендерден алған тауардың сапасыз шығуы немесе тауардың мүлде келмеуі жиі кездеседі. Жалпы, 98 шағым осы интернет саудаға қатысты тіркелген.
«Instagram, Kolesa.kz, Wildberries сияқты алаңдарда жиі алдану фактілері орын алуда. Біз бұл туралы халықты ескертіп келеміз. Әсіресе жеке сатушылардан тауар алғанда төлемді алдын ала жасамау қажет», – деп атап өтті департамент басшысының орынбасары.
Бір ғана Көкшетау қаласында массаждық құрылғыға қатысты туындаған даудан кейін 4,2 миллион теңге тұтынушы пайдасына қайтарылған. Сонымен қатар жыл басынан бері 1,68 млн теңге тұтынушыларға қайтарылған, бұл – кәсіпкер мен тұтынушы арасындағы даулы қатынастардың медиациялық жолмен шешілгенін көрсетеді.
Бақылау және профилактикалық іс-шаралар да назардан тыс қалған жоқ. Жарты жыл ішінде департамент тарапынан 16 тексеру жүргізіліп, 11 жағдайда ескерту берілген, 216 мың теңгеден астам айыппұл салынған.
«Біздің мақсат – тек жазалау емес, ең алдымен кәсіпкерлермен түсіндіру жұмысын жүргізу. Сондықтан да айыппұлдан бұрын ескерту әдісін қолдануға тырысамыз», – дейді Самат Сайдалин.
Тұтынушыларға арналған ақпараттық жұмыс та жандана түсті. Мысалы, «Сапалы өнім» жобасы аясында 21 түрлі тауар сарапталып, 3 жағдайда техникалық регламент бұзылғаны анықталды. Бұл тұрғыда 157 мың теңге көлемінде айыппұл салынды.
Сонымен қатар әлеуметтік бағыттағы бастамалар да іске асуда. Ақкөлде пилоттық негізде енгізілген «Әлеуметтік әмиян» жобасы – халыққа нақты көмектің жаңа форматы. Бұл жүйе арқылы әлеуметтік осал топтар азық-түлікті цифрлық ваучермен сатып ала алады.
«Тұтынушы құқығын қорғау – тек сауда емес, азаматтың лайықты өмір сүру құқығы. Біз үшін әрбір шағым маңызды, өйткені оның артында адамның көңіл күйі, өмір сапасы тұр», – деп қорытындылады Самат Сайдалин.
Как защищаются права потребителей в Акмолинской области?
В Акмолинской области в первом полугодии 2025 года наблюдается активизация работы по защите прав потребителей и позитивные изменения в этой сфере. О проделанной работе на брифинге рассказал заместитель руководителя областного департамента Комитета по защите прав потребителей и торговли Самат Сайдалин, передаёт Региональная служба коммуникаций.
По его словам, количество обращений от граждан с каждым годом растёт, и это — не тревожный сигнал, а положительный тренд.
“В первом полугодии текущего года в департамент поступило 404 обращения — на 7% больше по сравнению с прошлым годом. Это свидетельствует о росте правовой культуры и осознании гражданами своих прав. Для нас это важный показатель”, — отметил Сайдалин.
Наибольшее количество жалоб связано с розничной торговлей и онлайн-покупками. Чаще всего акмолинцы жалуются на некачественный товар или на то, что заказ вовсе не был доставлен. В целом зафиксировано 98 обращений, связанных с интернет-торговлей.
“Зачастую потребители становятся жертвами мошенничества на таких платформах, как Instagram, Kolesa.kz, Wildberries. Мы постоянно предупреждаем население об этом. Особенно важно не производить предоплату при покупке у частных продавцов”, — подчеркнул замруководителя департамента.
Так, только в Кокшетау после спора, возникшего из-за массажного аппарата, потребителю было возвращено 4,2 миллиона тенге. Всего с начала года потребителям возмещено 1,68 миллиона тенге. Это стало возможным благодаря решению споров между бизнесом и покупателями в досудебном, медиативном порядке.
Контрольные и профилактические мероприятия также не остались без внимания. За полгода департамент провёл 16 проверок, по итогам которых в 11 случаях были вынесены предупреждения, а сумма наложенных штрафов превысила 216 тысяч тенге.
“Наша цель — не только наказывать, но и разъяснять. Поэтому мы стремимся сначала выносить предупреждения, а не штрафовать”, — добавил Самат Сайдалин.
Активизировалась и информационная работа с потребителями. В рамках проекта «Качественный продукт» были проверены 21 наименование товаров, по результатам трёх экспертиз выявлены нарушения технических регламентов. По этим фактам назначено 157 тысяч тенге штрафов.
Кроме того, реализуются и социальные инициативы. Так, в Акколе в пилотном режиме внедрён проект «Социальный кошелёк», предусматривающий выдачу цифровых ваучеров для покупки продуктов питания социально уязвимыми слоями населения.
“Защита прав потребителей — это не только торговля. Это, в первую очередь, право гражданина на достойную жизнь. Для нас важно каждое обращение, ведь за ним стоит настроение и качество жизни конкретного человека”, — подытожил Самат Сайдалин.
