Основные права потребителей (на основании статьи 7 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей»)
Защита прав потребителей является одним из ключевых направлений государственной политики, направленной на обеспечение справедливых, безопасных и прозрачных отношений между гражданами и субъектами предпринимательства.
Согласно статье 7 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей», каждый гражданин, приобретающий товары, заказывающий работы или пользующийся услугами, обладает широким кругом прав, обеспечивающих защиту его интересов в сфере потребления.
1. Право на свободное заключение договоров
Потребитель сам решает, с кем и на каких условиях заключать договор на приобретение товаров, выполнение работ или оказание услуг. Никто не вправе принуждать его к покупке или заказу.
Потребитель сам решает, с кем и на каких условиях заключать договор на приобретение товаров, выполнение работ или оказание услуг. Никто не вправе принуждать его к покупке или заказу.
2. Право на просвещение и повышение правовой грамотности
Государство гарантирует возможность получения информации о способах защиты прав потребителей и повышении их правовой культуры.
Государство гарантирует возможность получения информации о способах защиты прав потребителей и повышении их правовой культуры.
3. Право на получение информации о товаре и продавце
Потребитель должен быть полностью информирован о свойствах, цене, сроке годности, правилах использования товара, а также о наименовании, адресе и контактах продавца (изготовителя, исполнителя).
Потребитель должен быть полностью информирован о свойствах, цене, сроке годности, правилах использования товара, а также о наименовании, адресе и контактах продавца (изготовителя, исполнителя).
4. Право на безопасность товара (работы, услуги)
Продукция, работы и услуги должны быть безопасны для жизни, здоровья и имущества потребителя, а также для окружающей среды.
Продукция, работы и услуги должны быть безопасны для жизни, здоровья и имущества потребителя, а также для окружающей среды.
5. Право на свободный выбор товара
Потребитель имеет право самостоятельно выбирать товар или услугу, исходя из собственных предпочтений и потребностей.
Потребитель имеет право самостоятельно выбирать товар или услугу, исходя из собственных предпочтений и потребностей.
6. Право на надлежащее качество
Продавец (изготовитель, исполнитель) обязан обеспечивать качество товара (работы, услуги) в соответствии с договором, стандартами и нормативными требованиями.
Продавец (изготовитель, исполнитель) обязан обеспечивать качество товара (работы, услуги) в соответствии с договором, стандартами и нормативными требованиями.
7. Право на обмен и возврат товара
Потребитель может обменять или вернуть товар как ненадлежащего, так и надлежащего качества в порядке, установленном законодательством.
Потребитель может обменять или вернуть товар как ненадлежащего, так и надлежащего качества в порядке, установленном законодательством.
8. Право на возмещение убытков и вреда
В случае причинения ущерба жизни, здоровью или имуществу вследствие недостатков товара (работы, услуги) потребитель имеет право на полное возмещение убытков.
В случае причинения ущерба жизни, здоровью или имуществу вследствие недостатков товара (работы, услуги) потребитель имеет право на полное возмещение убытков.
9. Право на получение подтверждающих документов
Продавец обязан выдать документ, подтверждающий факт покупки — чек, квитанцию или договор, оформленный в установленном порядке.
Продавец обязан выдать документ, подтверждающий факт покупки — чек, квитанцию или договор, оформленный в установленном порядке.
10. Право на защиту при участии в играх и акциях
Если товар или услуга получены в виде выигрыша, потребитель также имеет право предъявлять претензии по их качеству к организатору акции.
Если товар или услуга получены в виде выигрыша, потребитель также имеет право предъявлять претензии по их качеству к организатору акции.
11. Право на объединение в общественные организации
Потребители вправе создавать объединения для совместной защиты своих прав и интересов.
Потребители вправе создавать объединения для совместной защиты своих прав и интересов.
12. Право на возмещение морального вреда
Если нарушены личные неимущественные права потребителя, он имеет право на компенсацию морального вреда.
Если нарушены личные неимущественные права потребителя, он имеет право на компенсацию морального вреда.
13. Право на защиту прав и законных интересов
Потребитель может защищать свои права как самостоятельно, так и с помощью государственных органов или общественных объединений.
Потребитель может защищать свои права как самостоятельно, так и с помощью государственных органов или общественных объединений.
14. Иные права, предусмотренные законодательством
Потребитель также пользуется другими правами, установленными законами Республики Казахстан.
Потребитель также пользуется другими правами, установленными законами Республики Казахстан.
Тұтынушылардың негізгі құқықтары («Тұтынушылардыңқұқықтарын қорғау туралы» Қазақстан РеспубликасыныңЗаңының 7-бабы негізінде)
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау – азаматтар мен кәсіпкерлер арасындағы әділ, қауіпсіз және ашық қатынастардықамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік саясаттың маңыздыбағыты болып табылады.
Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардыңқұқықтарын қорғау туралы» Заңының 7-бабына сәйкес, тауарсатып алатын, жұмыс орындауға немесе қызмет көрсетугетапсырыс беретін әрбір азамат өзінің құқықтары мен заңдымүдделерін қорғауға мүмкіндік беретін кең ауқымды құқықтарғаие.
1. Шарттарды еркін жасасу құқығы
Тұтынушы тауарды, жұмысты немесе қызметті кімнен жәнеқандай шарттармен алатынын өз бетінше шешеді. Оны сатыпалуға немесе шарт жасасуға ешкім мәжбүрлей алмайды.
Тұтынушы тауарды, жұмысты немесе қызметті кімнен жәнеқандай шарттармен алатынын өз бетінше шешеді. Оны сатыпалуға немесе шарт жасасуға ешкім мәжбүрлей алмайды.
2. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласында білімалу және құқықтық сауаттылығын арттыру құқығы
Мемлекет тұтынушыларға өз құқықтарын қорғау жолдары туралыақпарат алуға және құқықтық мәдениетін арттыруға мүмкіндікбереді.
Мемлекет тұтынушыларға өз құқықтарын қорғау жолдары туралыақпарат алуға және құқықтық мәдениетін арттыруға мүмкіндікбереді.
3. Тауар (жұмыс, қызмет) және сатушы (өндіруші, орындаушы) туралы ақпарат алу құқығы
Тұтынушы тауардың қасиеттері, бағасы, жарамдылық мерзімі, пайдалану ережелері туралы, сондай-ақ сатушының атауы мен мекенжайы туралы толық әрі шынайы ақпарат алуға құқылы.
Тұтынушы тауардың қасиеттері, бағасы, жарамдылық мерзімі, пайдалану ережелері туралы, сондай-ақ сатушының атауы мен мекенжайы туралы толық әрі шынайы ақпарат алуға құқылы.
4. Қауіпсіз тауар (жұмыс, қызмет) алу құқығы
Тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер тұтынушыныңөмірі мен денсаулығына, мүлкіне және қоршаған ортаға қауіптөндірмеуі тиіс.
Тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер тұтынушыныңөмірі мен денсаулығына, мүлкіне және қоршаған ортаға қауіптөндірмеуі тиіс.
5. Тауарды еркін таңдау құқығы
Тұтынушы өз қалауы мен қажеттілігіне сай тауарды немесеқызметті еркін таңдауға құқылы.
Тұтынушы өз қалауы мен қажеттілігіне сай тауарды немесеқызметті еркін таңдауға құқылы.
6. Тиісті сападағы тауар (жұмыс, қызмет) алу құқығы
Сатушы (өндіруші, орындаушы) тауардың, жұмыстың немесеқызметтің сапасын шартта, стандарттарда және нормативтікталаптарда белгіленген деңгейде қамтамасыз етуге міндетті.
Сатушы (өндіруші, орындаушы) тауардың, жұмыстың немесеқызметтің сапасын шартта, стандарттарда және нормативтікталаптарда белгіленген деңгейде қамтамасыз етуге міндетті.
7. Тиісті және тиісті емес сападағы тауарды айырбастаунемесе қайтару құқығы
Тұтынушы белгіленген тәртіпке сәйкес сапалы да, сапасыз да тауарды айырбастауға немесе қайтаруға құқылы.
Тұтынушы белгіленген тәртіпке сәйкес сапалы да, сапасыз да тауарды айырбастауға немесе қайтаруға құқылы.
8. Зиян мен шығынның орнын толтыру құқығы
Егер тауардың (жұмыстың, қызметтің) кемшіліктерінентұтынушының өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне зиян келсе, ол келтірілген шығынды толық көлемде өтеуді талап етугеқұқылы.
Егер тауардың (жұмыстың, қызметтің) кемшіліктерінентұтынушының өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне зиян келсе, ол келтірілген шығынды толық көлемде өтеуді талап етугеқұқылы.
9. Сатып алу фактісін растайтын құжат алу құқығы
Сатушы тұтынушыға сатып алу фактісін растайтын құжатты (чек, түбіртек немесе шарт) беруге міндетті.
Сатушы тұтынушыға сатып алу фактісін растайтын құжатты (чек, түбіртек немесе шарт) беруге міндетті.
10. Ойындар мен акциялар ұйымдастырушыларына талапқою құқығы
Егер тауар немесе қызмет ұтыс түрінде берілсе, тұтынушы оныңсапасына қатысты талаптарды ойын ұйымдастырушысына қоюғақұқылы.
Егер тауар немесе қызмет ұтыс түрінде берілсе, тұтынушы оныңсапасына қатысты талаптарды ойын ұйымдастырушысына қоюғақұқылы.
11. Тұтынушылардың қоғамдық бірлестіктерін құру құқығы
Тұтынушылар өз құқықтары мен заңды мүдделерін бірлесіпқорғау мақсатында қоғамдық бірлестіктер құра алады.
Тұтынушылар өз құқықтары мен заңды мүдделерін бірлесіпқорғау мақсатында қоғамдық бірлестіктер құра алады.
12. Моральдық зиянның орнын толтыру құқығы
Егер тұтынушының жеке мүліктік емес құқықтары бұзылса, олморальдық зиянды өтеуді талап ете алады.
Егер тұтынушының жеке мүліктік емес құқықтары бұзылса, олморальдық зиянды өтеуді талап ете алады.
13. Құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау құқығы
Тұтынушы өз құқықтарын жеке өзі немесе уәкілетті мемлекеттікоргандар мен қоғамдық бірлестіктердің көмегімен қорғай алады.
Тұтынушы өз құқықтарын жеке өзі немесе уәкілетті мемлекеттікоргандар мен қоғамдық бірлестіктердің көмегімен қорғай алады.
14. Заңдарда көзделген өзге де құқықтар
Тұтынушы Қазақстан Республикасының өзге де заңдарындакөзделген басқа құқықтарды да иеленеді.
Тұтынушы Қазақстан Республикасының өзге де заңдарындакөзделген басқа құқықтарды да иеленеді.
