Эта статья обязывает продавцов и производителей предоставлять полную, достоверную и своевременную информацию о товаре, работе или услуге, чтобы потребитель мог сделать осознанный выбор и не был введён в заблуждение. Информация должна быть на казахском и русском языках, понятной, точной и соответствующей законам.

 Пример 1: Информация о пищевом продукте

Ситуация:

Покупатель приобрёл шоколад в супермаркете, а на упаковке не указано, что он содержит арахис.

Как нарушена статья:

Не указаны основные потребительские свойства, а также сведения о составе (п. 4 и п. 5 ст. 25). Арахис — сильный аллерген, и скрытие этого факта может угрожать жизни потребителя.

 Пример 2: Электронная торговля

Ситуация:

Покупатель заказывает обувь через интернет-магазин, где указана только цена и фото. Информации о материале, производителе, стране происхождения и сроке службы — нет.

Как нарушена статья:

Нарушены пункты 1, 3-1 и 5. При онлайн-продаже продавец обязан указать все потребительские характеристики, соответствовать описанию, и предоставить товар, совпадающий с образцом.

Последствие:

Покупатель вправе требовать возврат товара или компенсацию. Также можно подать жалобу в госорганы.

📌 Пример 3: Бытовая техника

Ситуация:

Клиент купил холодильник, но в магазине ему не предоставили гарантийный талон, не рассказали о правилах хранения и утилизации по истечении срока службы.

Как нарушена статья:

Нарушены пункты:

• п. 10 — информация о наличии гарантийного срока,
• п. 12 — срок службы, условия хранения и действия после окончания срока.

Последствие:

При поломке покупатель может столкнуться с проблемами при возврате или ремонте, так как отсутствует надлежащее информирование, что даёт основания для претензий.

📌 Пример 4: Продажа бывшего в употреблении товара

Ситуация:

Покупатель приобрел смартфон, который оказался восстановленным (ремонтировался), но магазин эту информацию не указал.

Как нарушена статья:

Нарушен пункт:

«Если приобретаемый потребителем товар был в употреблении или в нем устранялся недостаток, потребителю должна быть предоставлена информация об этом.»

Последствие:

Потребитель имеет право на возврат товара и компенсацию убытков, поскольку информация о восстановленности товара не была указана.

📌 Пример 5: Органическая продукция

Ситуация:

На упаковке йогурта написано «экологически чистый продукт», но не указано, сертифицирован ли он как органический по законам РК.

Как нарушена статья:

Пункт 4-1: если продукция заявлена как органическая, то об этом должны быть сведения в соответствии с законодательством.

📌 Пример 6: Недостатки перевода

Ситуация:

На упаковке товара вся информация представлена только на английском языке.

Как нарушена статья:

Нарушен пункт 7 статьи 25:

«Информация, предоставленная на одном языке либо на иностранном языке, считается не предоставленной.»

Последствие:

Такой товар не должен продаваться в РК, и покупатель может потребовать возврата средств.

✅ Мақаланың жалпы мазмұны
Бұл бап сатушылар мен өндірушілерді тұтынушыға тауар, жұмыс немесе қызмет туралы толық, шынайы және уақтылы ақпарат беруге міндеттейді. Ақпарат тұтынушының саналы таңдау жасауына және адаспауына мүмкіндік беруі тиіс. Ақпарат мемлекеттік (қазақ) және орыс тілдерінде, түсінікті, нақты және заң талаптарына сай болуы керек.

1-мысал: Азық-түлік өнімі туралы ақпарат
Жағдай:
Сатып алушы супермаркеттен шоколад сатып алады, бірақ қаптамада оның құрамында жержаңғақ бары көрсетілмеген.

Қандай құқық бұзушылық бар:
25-баптың 4 және 5-тармақтарына сәйкес, тауардың негізгі тұтынушылық қасиеттері мен құрамы туралы ақпарат көрсетілмеген.
Жержаңғақ — күшті аллерген, ал бұл туралы мәліметтің жасырылуы тұтынушының өміріне қауіп төндіруі мүмкін.

📌 2-мысал: Электрондық сауда

Жағдай:
Сатып алушы интернет-дүкеннен аяқ киімге тапсырыс береді. Тауар сипаттамасында тек бағасы мен фотосы ғана бар. Материалы, өндірушісі, шығу елі мен қызмет ету мерзімі көрсетілмеген.

Баптың бұзылуы:
25-баптың 1, 3-1 және 5-тармақтары бұзылған. Онлайн сауда кезінде сатушы барлық тұтынушылық сипаттамаларды көрсетуге, өнім сипаттамасына сай болуына және үлгімен сәйкес тауар ұсынуға міндетті.

Салдары:
Сатып алушы тауарды қайтаруды немесе өтемақы талап етуге құқылы. Сондай-ақ, уәкілетті мемлекеттік органдарға шағымдана алады.

📌 3-мысал: Тұрмыстық техника

Жағдай:
Сатып алушы тоңазытқыш сатып алды. Бірақ сатушы кепілдік талонын бермеді, сақтау шарттары мен қызмет ету мерзімі өткен соң не істеу керектігін түсіндірмеді.

Баптың бұзылуы:

• 10-тармақ — кепілдік мерзімі туралы ақпарат берілмеген,
• 12-тармақ — қызмет ету мерзімі, сақтау шарттары және қолдану аяқталғаннан кейінгі әрекеттер туралы ақпарат жоқ.

Салдары:
Құрал бұзылған жағдайда, сатып алушы жөндеу немесе қайтару кезінде қиындықтарға тап болады. Бұл – заң бұзушылыққа шағымдануға негіз.

📌 4-мысал: Қолданылған тауарды сату

Жағдай:
Сатып алушы смартфон сатып алды, бірақ ол жөнделген құрылғы болып шықты, ал бұл туралы дүкенде айтылмады.

Баптың бұзылуы:
25-баптың сәйкес тармағына сай, егер тауар бұрын қолданылған немесе ақауы жойылған болса, бұл туралы тұтынушыға міндетті түрде хабарлануы тиіс.

Салдары:
Тұтынушы тауарды қайтарып, шығынның орнын толтыруды талап ете алады.

📌 5-мысал: Органикалық өнім

Жағдай:
Йогурт қаптамасында «экологиялық таза өнім» деп жазылған, бірақ оның ҚР заңнамасына сай органикалық өнім екені расталмаған.

Баптың бұзылуы:
4-1-тармақ: егер өнім органикалық деп жарияланса, бұл туралы заңнамаға сай расталған ақпарат болуы тиіс.

📌 6-мысал: Аудармадағы кемшіліктер

Жағдай:
Тауар қаптамасында барлық ақпарат тек ағылшын тілінде көрсетілген.

Баптың бұзылуы:
25-баптың 7-тармағы бұзылған:
«Ақпарат бір ғана тілде немесе шет тілінде берілсе — берілмеген деп есептеледі».

Салдары:
Мұндай тауар Қазақстанда сатылмауы тиіс. Сатып алушы ақшасын қайтаруды талап ете алады.