День: 13.08.2026

Теледебаты привлекли миллионную аудиторию – политолог Теледебаты в рамках избирательной кампании «Сайлау-2026» привлекают разные возрастные и гендерные группы избирателей в зависимости от телевизионной площадки.

  Сравнительные данные по аудитории дебатов представил политолог, издатель Бакытжан Бухарбай на экспертной платформе «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты», прошедшей в Алматы и организованной Казахстанским институтом стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан. По представленным данным, телесмотрение дебатов на телеканале Qazaqstan составило 560 тыс. человек, тогда как на «7 канале» – 1,45 млн. При этом аудитории двух эфиров заметно различались по своему составу. На Qazaqstan 61,5% аудитории составили мужчины и 38,5% – женщины. На «7 канале», напротив, преобладала женская аудитория – 66% против 34% мужчин. Существенными оказались и возрастные различия: основной аудиторией дебатов на Qazaqstan стала молодежь до 24 лет – 50,8%,…
Подробнее

Теледебаттар миллиондаған аудиторияның назарын аударды – саясаттанушы «Сайлау-2026» науқаны аясындағы теледебаттар телевизиялық алаңға қарай сайлаушылардың әртүрлі жастағы және гендерлік топ өкілдерінің назарын аударуда.

  Дебаттар аудиториясының салыстырмалы деректерін Алматыда өткен «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты» сарапшылық алаңы аясында саясаттанушы, баспагер Бақытжан Бұхарбай таныстырды. Іс-шараны ҚР Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты ұйымдастырды. Ұсынылған деректерге сәйкес, «Qazaqstan» телеарнасындағы дебаттарды 560 мың адам, ал «7 арнадағы» эфирді 1,45 млн адам көрген. Сонымен қатар екі эфирдің аудиториясы жас және жыныстық құрамы жағынан бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленді. «Qazaqstan» телеарнасындағы дебаттар аудиториясының 61,5%-ын ерлер, 38,5%-ын әйелдер құрады. Ал «7 арнада», керісінше, әйелдер аудиториясы басым болып, сәйкесінше – 66%, ерлердің үлесі 34%-ды құрады. Көрермендердің жас ерекшеліктері бойынша да айтарлықтай айырмашылық байқалды. «Qazaqstan» телеарнасындағы дебаттардың негізгі аудиториясын 24 жасқа дейінгі жастар құрап,…
Подробнее

По мере приближения выборов доля неопределившихся избирателей сокращается – эксперт о социсах По мере приближения выборов в Курултай в Казахстане заметно сокращается доля избирателей, которые еще не определились со своими партийными предпочтениями. Это может свидетельствовать о постепенной консолидации электорального выбора на фоне активизации агитационной и информационной кампании. Об этом заявила директор Института философии, политологии и религиоведения Айгуль Садвокасова на прошедшей в Алматы экспертной платформе «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты», организованной Казахстанским институтом стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан.

  По представленным экспертом данным, доля неопределившихся снизилась с 22,6% в исследовании КИСИ до 8,4% во втором замере Института Евразийской интеграции и до 5,3% в наиболее позднем исследовании Института общественной политики. Таким образом, разница между первым и последним замерами составляет 17,3 процентного пункта. «Сокращение доли неопределившихся – одна из наиболее выраженных тенденций текущей кампании. По мере приближения дня голосования и усиления информационной активности партий все больше граждан формируют свои электоральные предпочтения. Вместе с тем результаты опросов следует рассматривать прежде всего как индикатор происходящих изменений, а не как точный прогноз итогов голосования», – отметила Айгуль Садвокасова. По словам эксперта, особенность нынешней…
Подробнее

Белсенді сайлау науқаны Құрылтай сайлауындағы қатысу белсенділігін арттыруы мүмкін – сарапшы Алдағы Құрылтай сайлауындағы сайлаушылардың қатысу деңгейі 2023 жылғы Парламент сайлауындағы көрсеткіштен жоғары болуы мүмкін. Бұған қазіргі сайлау науқанының белсендірек өтуі, партиялар арасындағы бәсекенің күшеюі және халықтың әртүрлі топтарының электоралдық үдеріске кеңінен тартылуы ықпал етуде. Бұл туралы Алматыда өткен, Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты ұйымдастырған «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты» сарапшылар алаңында Философия, саясаттану және дінтану институтының директоры Айгүл Сәдуақасова мәлімдеді.

  Сарапшы соңғы жылдардағы Қазақстандағы жалпыұлттық сайлау науқандарындағы азаматтардың қатысу динамикасын ұсынды. 2019 жылғы президенттік сайлауда сайлаушылардың қатысу деңгейі 77,5 пайызды, 2021 жылғы Парламент сайлауында – 63,3 пайызды құрады. 2022 жылғы президенттік сайлауда бұл көрсеткіш 69,44 пайыз, ал 2023 жылғы Парламент сайлауында – шамамен 54,14 пайыз болды. А. Сәдуақасованың айтуынша, бұл көрсеткіштер азаматтардың сайлауға қатысу деңгейі әр сайлау науқанының сипатына байланысты өзгеретінін көрсетеді. Қарастырылып отырған кезеңде президенттік сайлауларда белсенділік деңгейі жоғары болған. Мұнда дауыс берудің жеке тұлғаға бағытталған сипатының маңызы бар. Сонымен қатар қазіргі Парламент сайлауы жаңа жағдайларда өтіп жатыр. Партиялардың белсенділігі артты, сайлаушыларды ақпараттандыруда теледебаттар мен цифрлық коммуникациялар маңызды…
Подробнее

ИИ становится новой реальностью избирательных кампаний – эксперт Искусственный интеллект становится новой составляющей избирательных кампаний, меняя способы производства политического контента и одновременно создавая новые риски для доверия к электоральному процессу. Об этом заявил общественный деятель Ерлан Смайлов на прошедшей в Алматы экспертной платформе «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты», организованной Казахстанским институтом стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан.

  По словам эксперта, одной из примечательных особенностей текущей кампании стало активное использование политическими партиями инструментов генеративного искусственного интеллекта. Особенно заметно это в медиапроизводстве, где технологии позволяют значительно сократить временные и финансовые затраты. Нейросети могут применяться для подготовки выступлений и текстов, анализа партийных программ, создания агитационных материалов, комментариев, изображений, аудио- и видеоконтента. В результате производство политического контента становится быстрее и доступнее. «Искусственный интеллект сегодня уже не просто технологическая новинка – он становится частью государственной повестки, общественной дискуссии и непосредственно политической конкуренции. Это проявляется уже на уровне предвыборных программ», – отметил Ерлан Смайлов. По словам эксперта, тема ИИ звучит и в…
Подробнее

ЖИ сайлау науқандарының жаңа шындығына айналып келеді – сарапшы Жасанды интеллект сайлау науқандарының жаңа құрамдас бөлігіне айналып, саяси контент өндіру тәсілдерін өзгертіп қана қоймай, сайлау үдерісіне деген сенімге қатысты жаңа тәуекелдерді де туындатып отыр. Бұл туралы ҚР Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты Алматыда ұйымдастырған «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты» сарапшылар алаңында қоғам қайраткері Ерлан Смайлов мәлімдеді.

  Сарапшының айтуынша, қазіргі сайлау науқанының ерекшеліктерінің бірі – саяси партиялардың генеративті жасанды интеллект құралдарын белсенді қолдануы. Бұл әсіресе медиаконтент өндіру саласында айқын байқалады. Өйткені жаңа технологиялар контент әзірлеуге кететін уақыт пен қаржылық шығындарды едәуір қысқартуға мүмкіндік береді. Нейрондық желілерді баяндамалар мен мәтіндер әзірлеуге, партиялардың бағдарламаларын талдауға, үгіт-насихат материалдарын, пікірлерді, кескіндерді, аудио және бейнематериалдарды жасауға пайдалануға болады. Нәтижесінде саяси контент өндіру үдерісі жылдам әрі қолжетімді бола түсуде. «Жасанды интеллект бүгінде жай ғана жаңа технология емес – ол мемлекеттік күн тәртібінің, қоғамдық пікірталастың және тікелей саяси бәсекенің бір бөлігіне айналып келеді. Бұл үрдіс сайлауалды бағдарламалар деңгейінен-ақ байқалады», – деді Ерлан Смайлов.…
Подробнее

Региональный избиратель неоднороден: эксперт о новой логике партийных кампаний Успех политической партии в регионах во многом зависит от репутации ее местных представителей и способности учитывать запросы различных групп избирателей. Об этом заявил руководитель Центра наук об образовании и общественном развитии Национальной академии наук Республики Казахстан Женисбек Төлен на прошедшей в Алматы экспертной платформе «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты», организованной Казахстанским институтом стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан.

  По словам эксперта, для избирателя партия представлена не только ее центральным руководством и общенациональной программой. На региональном уровне главным представителем политической силы зачастую становится конкретный кандидат, депутат или руководитель местного партийного филиала. Именно поэтому профессионализм местных политиков, их открытость, способность вести диалог с населением и реагировать на обращения граждан непосредственно влияют на восприятие всей партии. В то же время отсутствие отчетности, невыполненные обещания и репутационные проблемы региональных представителей способны ослабить доверие даже к хорошо известному партийному бренду. «Доверие необходимо формировать на протяжении всего политического цикла, а не только во время агитационного периода. Оно возникает благодаря постоянной работе с населением,…
Подробнее

Өңірлік сайлаушының талғамы әркелкі: сарапшы партиялық науқандардың жаңа логикасы туралы Саяси партияның өңірлердегі табысы көбіне оның жергілікті өкілдерінің беделіне және сайлаушылардың әртүрлі топтарының сұраныстарын ескере білу қабілетіне байланысты. Бұл туралы Алматыда өткен ҚР Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты ұйымдастырған «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты» сарапшылар алаңы аясында Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының Білім беру және қоғамдық даму ғылымдары орталығының жетекшісі Жеңісбек Төлен мәлімдеді.

  Сарапшының айтуынша, сайлаушы үшін партия тек оның орталық басшылығы мен жалпыұлттық бағдарламасы арқылы ғана таныла бермейді. Өңірлік деңгейде саяси күштің негізгі өкілі көбіне нақты кандидат, депутат немесе партияның жергілікті филиалының басшысы болады. Сондықтан жергілікті саясаткерлердің кәсібилігі, ашықтығы, халықпен диалог орната білуі және азаматтардың өтініштеріне жауап беруі тұтастай партияның қоғамдық қабылдануына тікелей ықпал етеді. Ал есептіліктің болмауы, уәделердің орындалмауы және өңірлік өкілдердің беделіне қатысты мәселелер тіпті танымал партиялық брендке деген сайлаушылардың сенімін әлсіретуі мүмкін. «Сенім тек үгіт-насихат кезеңінде ғана емес, бүкіл саяси цикл барысында қалыптасуы қажет. Ол халықпен тұрақты жұмыс істеу, ашық әрі түсінікті есептілік, партияның өңірлерде тұрақты болуы және…
Подробнее

Эксперты обсудили ключевые тенденции избирательной кампании «Сайлау-2026» 13 августа в Алматы состоялось заседание экспертной платформы «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты», организованной Казахстанским институтом стратегических исследований при Президенте РК.

  В центре дискуссии – общественные настроения и ключевые тенденции текущей избирательной кампании, электоральная готовность граждан, факторы выбора партии, региональная специфика, теледебаты, политические коммуникации и использование искусственного интеллекта в агитации. Отдельное внимание участники уделили роли доверия к партиям и кандидатам, а также факторам, определяющим электоральный выбор граждан. Особенностью экспертной платформы стало участие в обсуждении экспертов из всех регионов Казахстана в формате онлайн-конференции. Это позволило дополнить общенациональную картину оценками непосредственно с мест и обсудить различия в характере избирательной кампании и общественных настроениях в разных частях страны. Региональные участники также активно включились в дискуссию, задавая вопросы спикерам и обозначая актуальные для своих…
Подробнее

Сарапшылар «Сайлау-2026» сайлау науқанының негізгі үрдістерін талқылады 13 тамызда Алматы қаласында Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты ұйымдастырған «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты» сарапшылық алаңының отырысы өтті.

  Талқылау барысында қоғамның көңіл-күйі мен қазіргі сайлау науқанының негізгі үрдістері, азаматтардың сайлауға қатысуға дайындығы, партия таңдауға ықпал ететін факторлар, өңірлік ерекшеліктер, теледебаттар, саяси коммуникациялар және үгіт-насихат барысында жасанды интеллектіні қолдану мәселелері қарастырылды. Сонымен қатар қатысушылар партиялар мен кандидаттарға деген сенімнің рөліне, сондай-ақ азаматтардың электоралдық таңдауын айқындайтын негізгі факторларға ерекше назар аударды. Сарапшылық алаңның ерекшелігі – талқылауға Қазақстанның барлық өңірінен сарапшылардың онлайн-конференция форматында қатысуы болды. Бұл жалпыұлттық ахуалды өңірлердегі нақты жағдайға қатысты бағалаулармен толықтыруға және еліміздің әр бөлігіндегі сайлау науқанының сипаты мен қоғамдық көңіл-күйдегі айырмашылықтарды талқылауға мүмкіндік берді. Өңірлерден қатысқан сарапшылар пікірталасқа белсенді араласып, спикерлерге сұрақтар қойып, өз өңірлеріне тән…
Подробнее